રાજકોટ, જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬: કૃષ્ણા ડિફેન્સ એન્ડ એલાઇડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (KDAIL) ને વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ, સૌરાષ્ટ્રમાં વક્તા તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. ભારતના માનનીય વડાપ્રધાનના વિઝનને અનુરૂપ, ગુજરાત ૨૦૪૭ સુધીમાં ૧ ટ્રિલિયન યુએસ ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા બનવા તરફની પોતાની ગતિ તેજ કરી રહ્યું છે. આ કોન્ફરન્સ નિકાસ-લક્ષી ઔદ્યોગિક વિકાસને મજબૂત કરવા માટે સૌરાષ્ટ્ર ઇકોનોમિક રિજન (SaER) માં મલ્ટી-સેક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ-એક્સપોર્ટ હબ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ૧૧ અને ૧૨ જાન્યુઆરીના રોજ રાજકોટની મારવાડી યુનિવર્સિટી ખાતે આયોજિત આ કોન્ફરન્સમાં સરકાર, ઉદ્યોગ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના હિતધારકોને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક મેન્યુફેક્ચરિંગ-એક્સપોર્ટ ઇકોસિસ્ટમના નિર્માણ અંગે વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે એક મંચ પર લાવવામાં આવ્યા હતા.
કોન્ફરન્સમાં બોલતા કૃષ્ણા ડિફેન્સ એન્ડ એલાઇડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી અંકુર શાહે જણાવ્યું હતું કે, “સૌરાષ્ટ્ર પાસે નિકાસ-લક્ષી ઉત્પાદનનો મજબૂત પાયો છે, ખાસ કરીને ડિફેન્સ (સંરક્ષણ), ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ અને પ્રિસિઝન મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા એન્જિનિયરિંગ આધારિત ક્ષેત્રોમાં. જો કે, પ્રદેશના વિકાસના આગામી તબક્કાના દ્વાર ખોલવા માટે, આપણને સંકલિત મેન્યુફેક્ચરિંગ-એક્સપોર્ટ ઇકોસિસ્ટમની જરૂર છે જે સ્કેલ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, લોજિસ્ટિક્સ અને કૌશલ્યનો સમન્વય કરે. મલ્ટી-સેક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ-એક્સપોર્ટ હબ આ અંતરને ઘટાડવામાં અને MSMEs ને વૈશ્વિક બજારોમાં વધુ અસરકારક રીતે સ્પર્ધા કરવા માટે સક્ષમ બનાવવામાં ઉદ્દીપકની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.”
ઉદ્ઘાટન સત્રમાં GAD (સામાન્ય વહીવટ વિભાગ), GIDC (ગુજરાત ઔદ્યોગિક વિકાસ નિગમ) અને ઉદ્યોગ અને ખાણ વિભાગના અધિકારીઓ સહિત વરિષ્ઠ સરકારી નેતૃત્વ દ્વારા સંબોધન કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ ગુજરાતના માનનીય નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ રમેશકુમાર સંઘવી દ્વારા પ્રમુખસ્થાનેથી સંબોધન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં નિકાસ-લક્ષી ઔદ્યોગિકીકરણ પ્રત્યે રાજ્યની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
સૌરાષ્ટ્ર ઇકોનોમિક રિજન ગુજરાતના સૌથી પ્રભાવશાળી ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેમાં મોરબીમાં સિરામિક્સ અને બિન-ધાતુ ખનિજો, જામનગરમાં બ્રાસ અને સોલ્ટ-કેમિકલ વેલ્યુ ચેઈન્સ, રાજકોટ-જામનગર બેલ્ટમાં ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ અને એન્જિનિયરિંગ, તેમજ સુરેન્દ્રનગર-બોટાદ વિસ્તારમાં કોટન ટેક્સટાઇલ અને મસાલાના નિકાસ-લક્ષી ક્લસ્ટર્સ આવેલા છે. જોકે આ પ્રદેશ નિકાસ-લક્ષી MSMEs ની ઉચ્ચ સાંદ્રતા ધરાવે છે, તેમ છતાં GIDC વસાહતોની બહાર ઔદ્યોગિક જમીનની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા અને વધતા જતા લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વિકાસના માર્ગમાં મુખ્ય અવરોધો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
સૂચિત ‘મલ્ટી-સેક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ-એક્સપોર્ટ હબ’નો ઉદ્દેશ્ય પ્લગ-એન્ડ-પ્લે ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમ બનાવીને આ પડકારોનો ઉકેલ લાવવાનો છે, જે ઔદ્યોગિક જમીનની ઉપલબ્ધતામાં વધારો કરશે, રેલ-પોર્ટ-ICD (ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો) જોડાણોને મજબૂત બનાવશે અને ડિઝાઇન, ટેસ્ટિંગ, કૌશલ્ય વર્ધન અને એક્સપોર્ટ પ્રોસેસિંગ જેવી ઉત્પાદન-લક્ષી સેવાઓનું સંકલન કરશે. આ પહેલ ગુજરાતના વ્યાપક નીતિગત માળખા સાથે સુસંગત છે, જેમાં ‘ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ ૨૦૨૦’, ‘ડિસ્ટ્રિક્ટ્સ એઝ એક્સપોર્ટ હબ્સ’ (નિકાસ કેન્દ્રો તરીકે જિલ્લાઓ), ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ નિકાસ નીતિઓ અને સૂચિત ‘સ્ટેટ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ’નો સમાવેશ થાય છે.
આ પરિષદમાં વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ, ઉદ્યોગ નેતાઓ, નીતિ નિર્માતાઓ, માળખાગત વિકાસકર્તાઓ, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને વેપાર સંસ્થાઓને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ઉત્પાદન-નિકાસ ઝોન બનાવવા પર ચર્ચા કરવા માટે એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા. મુખ્ય ઉદ્દેશ્યોમાં SAER માં રોકાણની તકો પ્રકાશિત કરવી, સંરક્ષણ, સિરામિક્સ, ધાતુઓ, નવીનીકરણીય ઊર્જા અને EV માં નિકાસ સંભાવનાનું મૂલ્યાંકન કરવું અને સંકલિત, બહુ-ક્ષેત્ર ઇકોસિસ્ટમ માટે ઉદ્યોગની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવી શામેલ હતી.
ઔદ્યોગિક વિકાસ, ઝોન સત્તાવાળાઓ, વૈશ્વિક ફ્રી ઝોન ઓપરેટરો અને પોર્ટ-કનેક્ટેડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના નેતાઓ સાથે એક પેનલ ચર્ચા થઈ હતી જેમણે મોટા પાયે ઉત્પાદન-નિકાસ ઝોનના વિકાસમાં મુદ્દાઓ અને મુખ્ય સફળતા પરિબળોની ચર્ચા કરી હતી. ચર્ચા કરાયેલા મુદ્દાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સ્કેલ, ગવર્નન્સ મોડેલ્સ, લોજિસ્ટિક્સ એકીકરણ અને લાંબા ગાળાના આયોજન નિકાસની સ્પર્ધાત્મકતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
જ્ઞાન સત્રમાં સૌરાષ્ટ્રમાંથી સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ, લોજિસ્ટિક્સ, નવીનીકરણીય ઊર્જા સાધનો ઉત્પાદન અને ઓટો અને EV નિકાસના ક્ષેત્રોમાં તકો દર્શાવવામાં આવી હતી, આમ આ વિચારને સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું કે આ પ્રદેશ રાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્વપૂર્ણ નિકાસ કેન્દ્ર બની શકે છે.
આ વાતચીતથી ગુજરાતની ખંડિત ઔદ્યોગિક વિકાસની પેટર્ન બદલવાની અને ક્લસ્ટર-આધારિત, માળખાગત સુવિધા-સમર્થિત નિકાસ ઇકોસિસ્ટમના પ્રદાતા બનવાની ઇચ્છાની પુષ્ટિ થઈ જે MSME સ્કેલને અનલૉક કરી શકે છે, મૂલ્ય મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે અને લાંબા ગાળાની નોકરીઓનું સર્જન કરી શકે છે.
